Muzyka od kolebki<\/h2>\n
Andreas Peterlechner, nauczyciel Grubera ze szko\u0142y powszechnej, wspiera\u0142 talent muzyczny ch\u0142opca i udziela\u0142 mu nieodp\u0142atnie lekcji muzyki, co spotka\u0142o si\u0119 z brakiem akceptacji ze strony ojca. \u00a0Po kilku latach tajnej nauki gry na organach, Franz w wieku jedenastu lat otrzyma\u0142 wreszcie sw\u00f3j w\u0142asny instrument. Od 1805 roku m\u00f3g\u0142 za zgod\u0105 ojca kszta\u0142ci\u0107 si\u0119 na nauczyciela, o tym zawodzie bowiem marzy\u0142. Najpierw doskonali\u0142 swoj\u0105 wiedz\u0119 muzyczn\u0105 u Georga Hartdoblera, organisty parafialnego w Burghausen. Miasto to le\u017ca\u0142o po drugiej stronie rzeki Salzach, na terenie Bawarii, czyli za granic\u0105. By\u0142 czas wojen napoleo\u0144skich. Gruber uko\u0144czy\u0142 z powodzeniem studium nauczycielskie w Ried im Innkreis i zda\u0142 w 1806 roku egzaminy uprawniaj\u0105ce do wykonywania zawodu. Przepisowy rok praktyk jako asystent nauczyciela sp\u0119dzi\u0142 w Hochburg-Ach, u swojego promotora i mistrza \u2013 Peterlechnera.<\/span><\/p>\n W 1807 roku 20-letni Franz Xaver Gruber otrzyma\u0142 swoj\u0105 pierwsz\u0105 samodzieln\u0105 posad\u0119 jako nauczyciel, zakrystian i organista w Arnsdorfie. Przedtem jednak musia\u0142 powt\u00f3rnie zda\u0107 wszystkie egzaminy, tym razem w Salzburgu. Tutaj obowi\u0105zywa\u0142y inne zasady. Tego samego roku o\u017ceni\u0142 si\u0119 ze starsz\u0105 od siebie o 13 lat wdow\u0105 swojego poprzednika, Mari\u0105 Elisabeth\u0105 Engelsberger. By\u0142 to warunek postawiony przez gmin\u0119 i w tamtych czasach wcale nie odosobniony przypadek. W ten spos\u00f3b m\u00f3g\u0142 zamieszka\u0107 w budynku szkolnym. Pierwsza \u017cona urodzi\u0142a mu dw\u00f3jk\u0119 dzieci, kt\u00f3re niebawem zmar\u0142y. Aby poprawi\u0107 swoj\u0105 sytuacj\u0119 finansow\u0105 i w nadziei obj\u0119cia w przysz\u0142o\u015bci posady nauczyciela w Oberndorfie, przyj\u0105\u0142 w 1816 roku dodatkowo prac\u0119 kantora i organisty w oddalonym o 4 kilometry ko\u015bciele \u015bw. Miko\u0142aja w Oberndorfie.<\/span><\/p>\n Klasa szko\u0142y elementarnej w Arnsdorfie, w kt\u00f3rej by\u0142 nauczycielem Franz Xaver Gruber \u00a9 SalzburgerLand Tourismus<\/p><\/div>\n Franz Xaver Gruber uchodzi\u0142 za dobrego nauczyciela, ale jego najwi\u0119ksz\u0105 pasj\u0105 by\u0142a muzyka, kt\u00f3ra zapewne cz\u0119sto stanowi\u0142a dla niego pociech\u0119 w ci\u0119\u017ckich czasach. Z dwana\u015bciorga rodzonych dzieci Grubera tylko czw\u00f3rka do\u017cy\u0142a wieku doros\u0142ego. Pochowa\u0142 dwie \u017cony. Zami\u0142owanie do muzyki po\u0142\u0105czy\u0142o go w 1817 roku przyja\u017ani\u0105 z nowym wikariuszem pomocniczym w Oberndorferie, Josephem Mohrem, zapalonym \u015bpiewakiem i gitarzyst\u0105. W Bo\u017ce Narodzenie 1818 roku Franz Xaver Gruber skomponowa\u0142 melodi\u0119 do sze\u015bciostrofowego wiersza \u201eCicha noc\u201c, kt\u00f3ry wr\u0119czy\u0142 mu Mohr. Ksi\u0105dz i nauczyciel \u015bpiewali kol\u0119d\u0119 wsp\u00f3lnie po pasterce w ko\u015bciele \u015bw. Miko\u0142aja w Oberndorfie. Mohr akompaniowa\u0142 na gitarze. Po tym pierwszym wykonaniu Franz Xaver Gruber napisa\u0142 aran\u017cacj\u0119 organow\u0105 kol\u0119dy, przy czym nie przyk\u0142ada\u0142 do niej specjalnej wagi. Okre\u015bli\u0142 j\u0105 mianem \u201eprostej kompozycji\u201d.<\/span><\/p>\n Punktem kulminacyjnym tw\u00f3rczo\u015bci Grubera w Arnsdorfie by\u0142a uroczysto\u015b\u0107 300-lecia sanktuarium \u201eMaria im M\u00f6sl\u201d w 1820 roku. Obchody jubileuszu trwa\u0142y 5 dni, a w uroczysto\u015bciach uczestniczy\u0142o 20 tysi\u0119cy wiernych. Koncert\u00f3w orkiestry pod kierownictwem Grubera s\u0142uchali go\u015bcie wysokiej rangi, jak cho\u0107by opaci klasztor\u00f3w benedyktyn\u00f3w z Michaelbeuern i Salzburga.<\/p>\n Po \u015bmierci pierwszej \u017cony Gruber po\u015blubi\u0142 w 1825 roku swoj\u0105 by\u0142\u0105 uczennic\u0119, Mari\u0119 Breitfu\u00df. Ma\u0142\u017ce\u0144stwo doczeka\u0142o si\u0119 dziesi\u0119ciorga dzieci, z kt\u00f3rych tylko czw\u00f3rka do\u017cy\u0142a wieku doros\u0142ego: Franz Xaver, Elisabeth, Amalie i Felix. Gruberowi nie uda\u0142o si\u0119 przenie\u015b\u0107 do Oberndorfu. W mi\u0119dzyczasie por\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 ze swoimi prze\u0142o\u017conymi i przeni\u00f3s\u0142 w 1829 roku do Berndorfu pod Salzburgiem, do gminy, kt\u00f3ra dba\u0142a o wysoki poziom muzyki sakralnej.<\/p>\n Najgor\u0119tsze pragnienie Grubera, by po\u015bwi\u0119ci\u0107 si\u0119 muzyce, spe\u0142ni\u0142o si\u0119 w 1835 roku, kiedy zosta\u0142 powo\u0142any na dyrygenta ch\u00f3ru, kantora i organisty w ko\u015bciele parafialnym w Hallein. \u00a0Hallein by\u0142 drugim co do wielko\u015bci miastem w salzburskiej prowincji i liczy\u0142 3,5 tysi\u0105ca mieszka\u0144c\u00f3w. Muzyk z wielkim zaanga\u017cowaniem po\u015bwi\u0119ci\u0142 si\u0119 kszta\u0142ceniu \u015bpiewak\u00f3w i muzyk\u00f3w ch\u00f3ru ko\u015bcielnego. Zajmowa\u0142 si\u0119 komponowaniem i uczestniczy\u0142 w realizacji wielu wydarzeniach muzycznych tak\u017ce poza Hallein. W 1841 roku zmar\u0142a druga \u017cona Grubera. Trzeci zwi\u0105zek ma\u0142\u017ce\u0144ski zawar\u0142 rok p\u00f3\u017aniej z przyjaci\u00f3\u0142k\u0105 swojej zmar\u0142ej \u017cony, wdow\u0105 po szewcu, Katharin\u0105 Rieser (wdow\u0105 Wimmer) z B\u00f6ckstein. Synowie Grubera z drugiego ma\u0142\u017ce\u0144stwa poszli w muzyczne \u015blady ojca. Starszy, Franz Xaver (1826-1871), za\u0142o\u017cy\u0142 w 1847 k\u00f3\u0142ko pie\u015bniarskie, a w 1849 istniej\u0105cy do dzi\u015b zwi\u0105zek pie\u015bniarski\u00a0<\/span>Halleiner Liedertafel<\/em>. Drugi syn, Felix (1840-1884), przej\u0105\u0142 po ojcu funkcj\u0119 dyrygenta ch\u00f3ru w Hallein. Franz Xaver Gruber zmar\u0142 w Hallein w 1863 roku.<\/span><\/p>\n Po wsp\u00f3lnych latach w Oberndorfie autor s\u0142\u00f3w i kompozytor \u201eCichej nocy\u201c pozostali w przyja\u017ani na ca\u0142e \u017cycie. Udokumentowane s\u0105 wielokrotne odwiedziny, jakie Joseph Mohr sk\u0142ada\u0142 swojemu przyjacielowi w Hallein. W przeciwie\u0144stwie do Mohra, kt\u00f3ry zmar\u0142 ju\u017c w 1848 roku, Gruber do\u017cy\u0142 pierwszych sukces\u00f3w kol\u0119dy w Niemczech. W roku 1854 napisa\u0142 dokument pt. \u201eAutentyczny pow\u00f3d\u201c, w kt\u00f3rym sprostowa\u0142 b\u0119d\u0105ce w obiegu b\u0142\u0119dne przekonania. Po pierwsze, \u017ce muzyka kol\u0119dy nie zosta\u0142a skomponowana przez Michaela Haydna, a po drugie, \u017ce kol\u0119da nie ma swoich korzeni w tyrolskim Zillertallu. Miejscem jej powstania jest Oberndorf na Ziemi Salzburskiej.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Dzieci\u0144stwo i lata edukacji w G\u00f3rnej Austrii Franz Xaver Gruber przyszed\u0142 na \u015bwiat 25 listopada 1787 we wsi Hochburg-Ach w prowincji Innviertel i dorasta\u0142 w ubogich warunkach. W jego rodzinnym domu, Unterweizburg 9, mieszka\u0142a opr\u00f3cz rodzic\u00f3w, Josefa i Anny, czw\u00f3rka rodze\u0144stwa. Ma\u0142y Conrad by\u0142 pi\u0105tym z kolei dzieckiem. Po nim urodzi\u0142o si\u0119 jeszcze sz\u00f3ste. Dopiero […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":16838,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"wl_entities_gutenberg":"","_relevanssi_hide_post":"","_relevanssi_hide_content":"","_relevanssi_pin_for_all":"","_relevanssi_pin_keywords":"","_relevanssi_unpin_keywords":"","_relevanssi_related_keywords":"","_relevanssi_related_include_ids":"","_relevanssi_related_exclude_ids":"","_relevanssi_related_no_append":"","_relevanssi_related_not_related":"","_relevanssi_related_posts":"","_relevanssi_noindex_reason":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[847,616,650,353,852,75,610,312,850,848,111,851],"wl_entity_type":[300],"class_list":["post-16837","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized","tag-adentowe-zwyczaje-i-tradycja","tag-adwent-na-talerzu","tag-adwentowe-przysmaki","tag-atrakcje-kulinarne","tag-co-warto-ziwedzic-na-ziemi-salzburskiej","tag-jarmarki-adwentowe","tag-koleda-cicha-noc","tag-kultura-i-sztuka","tag-nastojowy-adwent-na-ziemi-salzburskiej","tag-olbrzym-samson","tag-salzburg","tag-zawody-w-strzelaniu","wl_entity_type-article"],"acf":[],"yoast_head":"\nNauczyciel, zakrystian i organista w Arnsdorfie i Oberndorfie<\/h2>\n
![Autor melodii kol\u0119dy \"Cicha noc\" piastowa\u0142 przez kilka lat posad\u0119 nauczyciela w szkole elementarnej w Arnsdorfie. Na zdj\u0119ciuzrekonstruowana klasa w starym budynku szkolnym.](\"https:\/\/cdn.salzburgerland.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/salzurgerland_arnsdorf_gruber_klassenzimmer-1170x658-1-1024x569-1.jpg\")
Melodia na pasterk\u0119 1818<\/h2>\n
Per\u0142y muzyczne w Arnsdorfie<\/h2>\n
\u017bycie dla muzyki w Hallein<\/h2>\n
Przyja\u017a\u0144 na ca\u0142e \u017cycie<\/h2>\n