Salzburg, Tyrol i G\u00f3rna Austria pod znakiem wojen napoleo\u0144skich<\/h2>\n
Nowy porz\u0105dek polityczny dotkn\u0105\u0142 szczeg\u00f3lnie Salzburga<\/strong>. Przez wieki niezale\u017cne, bogate ksi\u0119stwo niemieckie pod rz\u0105dami arcybiskup\u00f3w zosta\u0142o nagle, w 1800 roku, zaj\u0119te przez Francuz\u00f3w i w 1803 roku poddane sekularyzacji. By\u0142e ksi\u0119stwo ko\u015bcielne zosta\u0142o zamienione w \u015bwiecki elektorat i oddane Ferdynandowi III z toska\u0144skiej linii Habsburg\u00f3w. Od 1805 roku, po kolejnej okupacji francuskiej i po pr\u00f3bach przy\u0142\u0105czenia Salzburga do Bawarii, przypad\u0142 on ostatecznie w udziale Austrii.<\/p>\n Tyrol<\/strong>, hrabstwo podniesione do rangi ksi\u0119stwa, przez wieki stosunkowo samodzielna prowincja cesarstwa austriackiego, tak\u017ce zosta\u0142 zaj\u0119ty przez Francuz\u00f3w i w 1805 roku przy\u0142\u0105czony do pozostaj\u0105cego w sojuszu z Napoleonem Kr\u00f3lestwa Bawarii<\/strong>. W 1809 roku krwawo st\u0142umiono legendarne Powstanie Tyrolskie pod wodz\u0105 Andreasa Hofera przeciwko Francuzom i ich sojusznikom. Dopiero w 1814 roku bawarska cz\u0119\u015b\u0107 Tyrolu wr\u00f3ci\u0142a do Austrii.<\/p>\n Prowincja Innviertel<\/strong> by\u0142a przez wieki cz\u0119\u015bci\u0105 Ksi\u0119stwa Bawarii. Dopiero w wyniku bawarskiej wojny sukcesyjnej i po zawarciu Pokoju w Cieszynie w 1779 roku przy\u0142\u0105czono j\u0105 do Austrii. Na skutek wojen koalicyjnych G\u00f3rna Austria sta\u0142a si\u0119 na wiele lat aren\u0105 krwawych walk. By\u0142a wielokrotnie okupowana i odzierana z ziem. Mimo, \u017ce ju\u017c w 1814 roku strony wojenne ustali\u0142y powr\u00f3t prowincji Innviertel i zachodniej cz\u0119\u015bci Hausruckviertel do Austrii, ca\u0142a procedura ci\u0105gn\u0119\u0142a si\u0119 a\u017c do 1816 roku<\/strong>.<\/p>\n Miasteczko Hallein nad rzek\u0105 Salzach, w kt\u00f3rym mieszka\u0142 i tworzy\u0142 kompozytor \u201eCichej Nocy\u201d Franz Xaver Gruber \u00a9 SalzburgerLand Tourismus \/ Hallein, Kathrin Gollackner<\/p><\/div>\n Kongres Wiede\u0144ski 1814\/1815<\/strong> przypiecz\u0119towa\u0142 koniec ery wojen napoleo\u0144skich. Na mocy Uk\u0142adu Monachijskiego 1 maja 1816 roku<\/strong> Salzburg zosta\u0142 przy\u0142\u0105czony do Austrii. Jednak nie jako samodzielne terytorium administracyjne pa\u0144stwa Habsburg\u00f3w, lecz jako prowincja, podlegaj\u0105ca w\u0142adzom \u201eAustrii nad rzek\u0105 Enns\u201c z siedzib\u0105 administracyjn\u0105 w Linzu. Ten podrz\u0119dny status Salzburg posiada\u0142 do roku 1850.<\/p>\n Doliny Zillertal i Brixental, nale\u017c\u0105ce przez wieku do Salzburga, sta\u0142y si\u0119 teraz cz\u0119\u015bci\u0105 Tyrolu. Nazwa ksi\u0119stwa \u201eF\u00fcrsterzbistum Salzburg\u201d znikn\u0119\u0142a z map europejskich. Niegdy\u015b tak wspania\u0142y gr\u00f3d \u2013 o\u015brodek w\u0142adzy \u015bwieckiej i duchownej \u2013 zosta\u0142 zdegradowany do niewiele znacz\u0105cego miasta okr\u0119gowego. Dzie\u0142a sztuki i skarbiec arcybiskupi wywieziono do Wiednia, urz\u0119dnicy opu\u015bcili miasto, liczba ludno\u015bci spad\u0142a z 16 do 12 tysi\u0119cy.<\/p>\n Tyrol i Austria G\u00f3rna unikn\u0119\u0142y wprawdzie utraty teren\u00f3w, ale tak\u017ce tutaj wojny poczyni\u0142y niewyobra\u017calne spustoszenia. Przymusowy kwaterunek wojsk i obowi\u0105zek p\u0142acenia reparacji wojennych da\u0142y si\u0119 ludno\u015bci cywilnej dotkliwie we znaki.<\/p>\n W 1816 roku ludno\u015b\u0107 Austrii i Bawarii pad\u0142a ofiar\u0105 kl\u0119ski \u017cywio\u0142owej<\/strong> o nieznanych dot\u0105d rozmiarach. Wybuch wulkanu Tambora<\/strong> w kwietniu 1815 roku na indonezyjskiej wyspie Sumbawa wywo\u0142a\u0142 rok p\u00f3\u017aniej w ca\u0142ej Europie kontynentalnej dramatyczne zmiany klimatyczne. Wsz\u0119dzie na \u015bwiecie nast\u0105pi\u0142 spadek \u015brednich temperatur powietrza o jeden do dw\u00f3ch stopni. Plony zosta\u0142y zniszczone przez ulewne deszcze i opady \u015bniegu w \u015brodku lata. Kataklizm dotkn\u0105\u0142 w najwi\u0119kszym stopniu ch\u0142op\u00f3w z Salzburga, Tyrolu i G\u00f3rnej Austrii. W obliczu deficytu plon\u00f3w i powszechnego g\u0142odu mieszka\u0144cy tych ziem stracili wszelk\u0105 nadziej\u0119 na lepszy los i popadli w apati\u0119. Ludzie przyj\u0119li katastrof\u0119 naturaln\u0105, kt\u00f3ra ich tak nieoczekiwanie nawiedzi\u0142a, jako kar\u0119 bo\u017c\u0105. Rok 1816 przeszed\u0142 do historii jako \u201erok bez lata\u201c.<\/span><\/p>\n W 1818<\/strong> roku straszliwy po\u017car<\/strong> zamieni\u0142 prawobrze\u017cny Salzburgu w zgliszcza. P\u0142omienie strawi\u0142y 93 kamienice, pozbawiaj\u0105c ponad tysi\u0105c os\u00f3b dachu nad g\u0142ow\u0105 oraz ca\u0142ego dobytku. R\u00f3wnie beznadziejna sytuacja mia\u0142a miejsce na wsi. Ch\u0142opi w Austrii G\u00f3rnej cz\u0119stokro\u0107 reperowali sw\u00f3j skromny bud\u017cet domowym rzemios\u0142em w postaci rodzinnych warsztat\u00f3w tkackich. W wyniku wynalezienia mechanicznego krosna w 1786 roku, stracili oni dodatkow\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 zarobkowania. Do rodzin tych nale\u017ca\u0142a r\u00f3wnie\u017c familia Franza Xavera Grubera<\/strong>.\u00a0 W wyniku zmian, w nieurodzajnym, g\u00f3rzystym i ju\u017c w XVI wieku przeludnionym Tyrolu wielu, ch\u0142op\u00f3w dorabia\u0142o przez handel w\u0119drowny lub wysy\u0142a\u0142o swoje dzieci na s\u0142u\u017cb\u0119 do Niemiec lub Szwajcarii. Wielu opu\u015bci\u0142o swoje strony rodzinne i ruszy\u0142o w \u015bwiat w poszukiwaniu innego miejsca do \u017cycia.<\/span><\/p>\n Przydro\u017cna kapliczka po\u015bwi\u0119cona pami\u0119ci ksi\u0119dza Josepha Mohra \u00a9 Salzburger Nachrichten, Johann Aschauer<\/p><\/div>\n Pochodz\u0105cy z G\u00f3rnej Austrii Franz Xaver Gruber, piastuj\u0105cy posad\u0119 nauczyciela w wiosce Arnsdorf oraz wikariusz pomocniczy z pobliskiego Oberndorfu, Joseph Mohr, zaznali biedy na w\u0142asnej sk\u00f3rze. Obaj wiedzieli jednak, jakim balsamem dla duszy mo\u017ce by\u0107 muzyka.<\/p>\n W Bo\u017ce Narodzenie 1818 roku ksi\u0105dz i nauczyciel pragn\u0119li pokrzepi\u0107 przygn\u0119bionych i pozbawionych nadziei wiernych muzycznym przes\u0142aniem o Mi\u0142osierdziu Bo\u017cym i nadchodz\u0105cym zbawieniu. \u00a0Zrozumia\u0142ym jest tak\u017ce \u201etyrolska misja\u201c, kt\u00f3ra zaprowadzi\u0142a nios\u0105c\u0105 nadziej\u0119 kol\u0119d\u0119 na ca\u0142y \u015bwiata. Podobnie jak wiele innych rodzin ch\u0142opskich z doliny Zillertal, Strasserowie i Rainerowie, by podreperowa\u0107 sw\u00f3j bud\u017cet rodzinny, dorabiali zim\u0105 na \u017cycie, oferuj\u0105c na jarmarkach w r\u00f3\u017cnych miastach europejskich w\u0142asne wyroby r\u0119kodzielnicze. Klient\u00f3w wabili do swoich kram\u00f3w, \u015bpiewaj\u0105c regionalne, tyrolskie pie\u015bni. W ten spos\u00f3b podczas podr\u00f3\u017cy po Niemczech i Europie, a nawet Stanach Zjednoczonych zaprezentowali ju\u017c w XIX wieku kol\u0119d\u0119 \u201eCicha noc\u201c w Niemczech, Europie i Stanach Zjednoczonych.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Dzisiaj granice s\u0105 jasne. Miejscowo\u015bci zwi\u0105zane z kol\u0119d\u0105 \u201eCicha noc\u201c le\u017c\u0105 na terenie trzech kraj\u00f3w zwi\u0105zkowych Austrii: w Salzburgu, Tyrolu i G\u00f3rnej Austrii. Ale nie zawsze sytuacja by\u0142a tak klarowna. Od ko\u0144ca XVIII wieku do 1816 roku Europa ogarni\u0119ta by\u0142a wojnami, agresywnymi kampaniami zbrojnymi i krwawymi rewolucjami. \u201eTam, gdzie ko\u0144czy si\u0119 mowa, zaczyna si\u0119 muzyka\u201c […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":16776,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"wl_entities_gutenberg":"","_relevanssi_hide_post":"","_relevanssi_hide_content":"","_relevanssi_pin_for_all":"","_relevanssi_pin_keywords":"","_relevanssi_unpin_keywords":"","_relevanssi_related_keywords":"","_relevanssi_related_include_ids":"","_relevanssi_related_exclude_ids":"","_relevanssi_related_no_append":"","_relevanssi_related_not_related":"","_relevanssi_related_posts":"","_relevanssi_noindex_reason":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[650,839,787],"wl_entity_type":[300],"class_list":["post-16775","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized","tag-adwentowe-przysmaki","tag-ludowe-zwyczaje-i-tradycja","tag-nastrojowy-adwent-na-ziemi-salzburskiej","wl_entity_type-article"],"acf":[],"yoast_head":"\n![Zimowa panorama miasteczka Hallein nad rzek\u0105 Salzach, w kt\u00f3rym mieszka\u0142 i tworzy\u0142 kompozytor \"Cichej nocy\", Franz Xaver Gruber](\"https:\/\/cdn.salzburgerland.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/hallein_winter_stille-nacht-1170x658-1-1024x569.jpg\")
Gorzki bilans wojny<\/h2>\n
Rok bez lata<\/h2>\n
G\u0142\u00f3d i nowe sposoby zarobkowania<\/h2>\n
![\"\"](\"https:\/\/cdn.salzburgerland.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/stille-nacht-sn-ransmayr-2-1170x658-1-1024x569.jpg\")
\u201eCicha noc\u201c ku pokrzepieniu serc<\/strong><\/h2>\n